Raj Thackeray in Kalyan : मनसे अध्यक्ष राज ठाकरेंचा कल्याण डोंबिवली दौरा ठरला

Raj Thackeray in Kalyan : मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे हे अलीकडेच कोकण दौऱ्यावर असल्याचे पहायला मिळाले होते. आगामी महानगरपालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर आता १२ तारखे पासून ते ठाणे जिल्ह्याच्या दौऱ्यावर असणार आहेत. याच जिल्ह्यात सर्वाधिक बळ असलेल्या कल्याण डोंबिवलीचा दौरा ते १४ आणि १५ तारखेला करणार आहेत. अशी माहिती ठाणे जिल्हा अध्यक्ष अविनाश जाधव यांनी बदलापूर येथे झालेल्या आढावा बैठकीत मनसे पदाधिकाऱ्यांना दिली.

जवळपास अडीच वर्षे प्रलंबित असलेली कल्याण डोंबिवली महानगरपालिकेची निवडणूक यावर्षी होण्याची शक्यता आहे. या अनुषंगाने मनसे आता या शहरात सक्रिय होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. मनसे ठाणे जिल्हाध्यक्ष अविनाश जाधव यांनी बदलापूर येथे मनसे पदाधिकाऱ्यांची आढावा बैठक घेतली होती. या बैठकीत त्यांनी राज ठाकरेंच्या दौर्याविषयी माहिती दिली. रविवार दि.१४ मे रोजी ते कल्याण मधील पदाधिकार्यांसोबत बैठक घेऊन चर्चा करणार आहेत. तर सोमवारी १५ मे रोजी डोंबिवलीतील मनसे पदाधिकार्यांची ते भेट घेऊन चर्चा करणार आहेत. पक्ष संघटनात्मक बांधणीसाठी हा दौरा असल्याची माहिती पक्षाकडून देण्यात आली आहे.

कल्याण डोंबिवली प्रमाणेच राज्यातील अनेक महानगरपालिकांच्या निवडणुका एकत्रितपणे पार पडण्याची शक्यता आहे. मात्र मागील महापालिका पंचवार्षिक निवडणूकित मनसेची सर्वाधिक ताकद ही याच महानगरपालिकेमध्ये आहे. मनसेचे या महानगरपालिकेत १० नगरसेवक तसेच विरोधी पक्ष नेतेपद होते. शिवाय याच मनपा क्षेत्रात मनसेचे आमदार देखील आहेत. मनसेला याच मनपा क्षेत्रात दोन वेळा आमदारपद मिळाल्याने कल्याण डोंबिवलीत असलेली मनसेची ताकद आणखीन वाढविण्यासाठी मनसे आता काय प्रयत्न करणार हे येणाऱ्या काळातच स्पष्ट होणार आहे.

–संतोष दिवाडकर

Raj Thackeray in Kalyan: MNS President Raj Thackeray’s Kalyan Dombivali Tour

लिटिल आर्यन्स प्री-के, कल्याणचा एक मंत्रमुग्ध करणारा वार्षिक कार्यक्रम संपन्न

कल्याण : लिटिल आर्यन्स प्री-के चे छोटी छोटी मुले, सेंट मेरीज हायस्कूलचा हा उजवा हात, चक्कीनाका, कल्याण यांनी 18 मार्च 2023 रोजी सावित्रीबाई फुले नाट्यगृह, डोंबिवली येथे त्यांच्या वार्षिक स्नेहसंमेलन दिनाच्या कार्यक्रमात जादू केली. “द व्हाय डू वुई लँड” थीम असलेला वार्षिक कार्यक्रम स्वामिनी विमलानंद आणि राधिका कृष्णकुमार यांनी लिहिलेल्या “व्हाय डू वी” या पुस्तकावर आधारित होता.

2 ते 6 वयोगटातील 300 हून अधिक मुलांनी गायन केले, नृत्य केले, संवाद सादर केले, यश मिळविणार्‍यांची नावे वाचली आणि कार्यक्रम स्वतंत्रपणे केला.

शिक्षकांच्या कोणत्याही हस्तक्षेपाशिवाय मुलांनी नाटकाचा प्रत्येक संच कसा सादर केला हे पाहणे अभूतपूर्व होते. लहान आर्य आपल्या मुलांना स्वतंत्रपणे विचार करायला तयार करतात. त्यामुळे मुलं संवाद विसरली किंवा चुका झाल्या तरी त्यांनी जागेवरच परिस्थिती हाताळली आणि यामुळे उपस्थित श्रोते थक्क झाले.

या शोमध्ये भारतीय विधी आणि चालीरीतींमागील खरा अर्थ दाखवण्यात आला आणि आपण दिवा का लावतो, देवाला नारळ का अर्पण करतो, प्रदक्षिणा का करतो, पुस्तकांना आणि कागदांना पायांनी हात लावू नये असे न सांगितलेले नियम आणि त्यामागील अर्थ अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरे देण्यात आली. नमस्ते हा शब्द स्थापित करणे. व्हर्च्युअल रिअॅलिटी व्हिडीओ गेमद्वारे अप्रतिम चित्रण मुलांसाठी तसेच तरुण पालकांसाठी अधिक मनोरंजक बनले. सुंदर संस्कृत मंत्रोच्चार, मंत्रमुग्ध करणारे नृत्य सादरीकरण आणि शानदार होस्टिंगने सर्वांना मंत्रमुग्ध केले.

कार्यक्रमाच्या प्रमुख पाहुण्या सौ. निवेदिता चासकर, सहाय्यक. महाव्यवस्थापक, निप्पॉन पेंट इंडिया प्रा. लिमिटेड आणि रोटरी क्लबच्या अध्यक्षा, रिजन्सी इस्टेट यांनी व्यक्त केले की तरुणांना स्टेजवर अशा कृपेने आणि आत्मविश्वासाने सादरीकरण करताना पाहून मला आनंद झाला. मॉडेल कॉलेजच्या पर्यवेक्षिका आणि लेक्चरर निशा नरेंद्र पिल्ले, मुलांनी आपल्या अभिनयातून सर्व मोठ्यांना खूप काही शिकवले असे दिसून आले.

व्यासपीठावर आपली मते मांडताना डॉ. नीलम मलिक, डायरेक्टर, लिटिल आर्यन प्री-के यांनी विचारले, “आमच्या सर्व लिटिल आर्यन शाळांमध्ये इतके उपक्रम का आहेत? कारण क्रियाकलापां दरम्यान शिकलेली कौशल्ये मुलांना पुढील शिक्षण आणि त्यांच्या व्यावसायिक जीवनात मदत करतात. अशा कार्यक्रमांचे आयोजन करणे आणि त्यात सहभागी होणे हा आजच्या जगात अत्यंत आवश्यक असलेल्या डिझाइन थिंकिंगचा आधार आहे.”

सेंटचे माजी विद्यार्थी. कार्यक्रमाला उपस्थित असलेल्या मेरीज हायस्कूलने विशेष पाहुणे म्हणून सांगितले की शाळेने त्यांना स्वतःला शोधण्यासाठी आणि आत्मविश्वास आणि उत्तम व्यक्तिमत्त्वात तयार होण्यासाठी एक अद्भुत व्यासपीठ कसे दिले. कु. अंकित अय्यर म्हणाले, “सेंट येथील शैक्षणिक मेरी नेहमीच वेळेच्या पुढे होती आणि हे वार्षिक दिवसाच्या कार्यक्रमात स्पष्ट होते. शाळा चांगली मूल्ये रुजवते आणि ज्ञान ही शक्ती आहे.” तिने सेंट. मेरी जेथे मुले नृत्य, गायन, वक्तृत्व आणि अशा अनेक क्रियाकलापांद्वारे ते काय चांगले आहेत हे शोधू शकतात.

अक्षय अय्यर यांनी मत व्यक्त केले, “शाळेतील वार्षिक दिवस आयोजन समितीचा एक भाग असल्याने विद्यार्थ्यांना नेतृत्वाच्या अनेक पैलूंबद्दल माहिती मिळाली आणि व्यवस्थापन कौशल्ये विकसित झाली. शाळा बॉलीवूडच्या बरोबरीने बायोपिकचे चित्रण करत आहे. शाळेने तंत्रज्ञान कसे सहज आत्मसात केले याचे त्यांनी कौतुक केले.

सेंट. मेरीज हायस्कूल आणि लिटल आर्यन प्री-के या मायक्रोसॉफ्ट शोकेस शाळा आहेत.
सर्वात शेवटी, सौ. विंदा भुष्कुटे, सीईओ, अनुपालन येथे सेंट. मेरी च्या चार्ज अप

तिच्या प्रेरणादायी भाषणातून श्रोते. वार्षिक दिनाच्या कार्यक्रमांमध्ये मुलांना सहभागी होण्यासाठी तयार करण्यात पालकांच्या सहभागाचे तिने कौतुक केले आणि शिक्षक, केंद्रप्रमुख, पालक आणि लिटिल आर्यन प्री-के मधील छोट्या आश्चर्यांसाठी केलेल्या प्रयत्नांसाठी टाळ्यांचा कडकडाट झाला.

–संतोष दिवाडकर

Annual program of Little Aryan’s Pre-K Kalyan concluded

लिटल आर्यन्स चा वार्षिक स्नेह संमेलन दीन साजरा

कल्याण :- लिटल आर्यन्स प्री-के, आर्य गुरुकुल शाळेची प्री-स्कूल शाखा, नांदिवली यांनी 11 मार्च 2023 रोजी सावित्रीबाई फुले नाट्यगृह, डोंबिवली येथे त्यांचा वार्षिक स्नेहसंमेलन दिन कार्यक्रम आयोजित केला होता. “द व्हाय डू वुई लँड” थीम असलेला वार्षिक कार्यक्रम स्वामिनी विमलानंद आणि राधिका कृष्णकुमार यांनी लिहिलेल्या “व्हाय डू वी” या पुस्तकावर आधारित होता.

2-6 वर्षे वयोगटातील 500 हून अधिक मुलांनी गायन केले, नृत्य केले, संवाद सादर केले, यश मिळविणार्‍यांची नावे वाचून दाखवली आणि कार्यक्रम स्वतंत्रपणे केला.हा शो भारतीय विधी आणि चालीरीती आणि त्यामागे दडलेला अर्थ याभोवती फिरत होता. त्यामुळे आपण दिवा का लावतो, देवाला नारळ का अर्पण करतो, प्रदक्षिणा का करतो, पुस्तकांना आणि कागदांना पायांनी हात लावू नये असे न सांगितलेले नियम आणि नमस्ते या शब्दामागील अर्थ उलगडला.

हे व्हर्च्युअल रिअॅलिटी व्हिडीओ गेमच्या रूपात चित्रित करण्यात आले आहे जेणेकरून ते मुलांसाठी तसेच तरुण पालकांसाठी अधिक मनोरंजक बनले.

कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणे डॉ. वैभव एस. भानावत, वैद्यकीय संचालक आणि भारतीय वैद्यकीय सल्लागार आणि सन्माननीय पाहुण्यांसह, मास्टर आराध्या पांडेजी, महाराष्ट्र एअर एनसीसी युनिटच्या कॅडेट सार्जंट आणि आर्य गुरुकुल, नांदिवलीच्या विद्यार्थिनी, मिस श्रिया पारेख, माजी विद्यार्थी एलए आणि एजी, राष्ट्रीय स्तरावरील रायफल शूटर आणि वैद्यकीय विद्यार्थी, डॉ. भित्रलेखा रे, व्हीपी- महिला कल्याण संस्था, ऑर्डिनन्स फॅक्टरी आणि श्री. गुरुदत्त रे, डायरेक्टर एचआर, यंत्र इंडिया.

असा अनोखा कार्यक्रम पाहून पाहुण्यांना अत्यानंद झाला आणि त्यांनी चिमुरड्यांबद्दलचा गौरव उद्गार काढले. कु. श्रिया पारेख म्हणाल्या, “लिटल आर्यनमध्ये मला आत्मविश्वासाने व्यक्त होण्याच्या दिशेने पहिले पाऊल मिळाले आणि पुढे आर्य गुरुकुलमध्ये मला उडण्यासाठी पंख मिळाले.”

संचालक, डॉ. नीलम मलिक यांनी खुलासा केला, “लिटल आर्यन प्री-के मुलांना चुका करण्याची, शिकण्याची आणि अधिक आत्मविश्वास निर्माण करण्याची संधी देण्यावर विश्वास ठेवतो. त्यामुळे, हे लक्षात आले आहे की संपूर्ण कार्यक्रम शिक्षकांच्या कमीतकमी हस्तक्षेपासह लहान मुलांनी चालवला आहे. प्रत्येक गाणे मुलांनी स्वतः गायले आहे आणि रेकॉर्डिंग स्टुडिओमध्ये प्री-रेकॉर्ड केलेले आहे. आम्ही कोणत्याही चित्रपटातील गाणी वापरत नाही.

कार्यक्रमादरम्यान एक साक्षीदार तरुण प्रीस्कूलर सहजतेने संस्कृत शोलाचे पठण करतात, सरस्वती वंदना आणि गणेश आरती गातात आणि पूर्ण आत्मविश्वासाने आणि योगासने करतात.

अध्यक्ष, श्री. भरत मलिक म्हणाले, “चिन्मय मिशन स्कूल असल्याने भारतीय संस्कृती आणि परंपरा आमच्यासाठी महत्त्वाच्या आहेत. आजच्या वार्षिक दिवसाचा उद्देश हे दाखविण्याचा होता की आपल्या बहुतेक प्रथांमध्ये काही वैज्ञानिक आणि तार्किक तर्क असतात आणि आपल्या मुलांनी, भावी भारतीयांनी आपल्या संस्कृतीचा समान अभिमान बाळगावा आणि तिचे वेगळेपण जपावे अशी आमची इच्छा आहे.”

चांगली मूल्ये आत्मसात करण्यासाठी, आत्मविश्वास निर्माण करण्यासाठी आणि फरक असलेले प्रीस्कूल बनण्यासाठी यासारखे प्रयत्न करावे लागतात.

–संतोष दिवाडकर

Celebrating Little Aryan’s annual love meeting

खडेगोळवलीत भव्य शिवजयंती मिरवणूकीचे आयोजन

कल्याण :- संपूर्ण महाराष्ट्रभरात आज तिथी प्रमाणे असलेल्या शिवजयंती उत्सव सुरू आहे. कल्याण पूर्वेतील खडेगोळवली येथे शिवजयंती निमित्त भव्य मिरवणूक काढण्यात आली होती. श्री राम चौकापासून सुरू झालेली ही मिरवणूक पुढे खडगोळवली मार्गे कैलाश नगर पर्यंत मार्गस्थ झाली.

या मिरवणुकीत पारंपारिक ढोलताशा पथकाचा एकच नाद घुमला होता तर मुलींची लेझीम देखील पहावया मिळाली. त्याचबरोबर चित्ररथ देखील आकर्षणाची बाब ठरले. मिरवणुकीत छत्रपती शिवाजी महाराजांची कलाकृती असलेली वाहने देखील सामील झाली होती. त्याचबरोबर असंख्य रिक्षा मिरवणुकीचा भाग बनल्या होत्या.

दरवर्षी आम्ही अशाचप्रकारे भव्य मिरवणूक काढतो. या मिरवणुकीला शेकडो नागरिकांचा सहभाग असतो. आणि ही पुढेही अशीच सुरू ठेवणार असून आणखीन भव्य मिरवणूक काढत राहणार असल्याची प्रतिक्रिया माजी उपमहापौर विक्रम तरे व समाजसेवक मयुरेश तरे यांनी याप्रसंगी दिली.

–संतोष दिवाडकर

Organizing a grand Shiv Jayanti procession in Khadegolvali

गावखेड्यांचा कायापालट; अर्थात हरवत चाललेलं गावपन, भाग दुसरा

आजपासून दोन दशकांपूर्वी म्हणजे २० वर्षांपूर्वीचं माझं गाव आणि आताचं माझं गाव. यात खूप मोठा फरक पडला आहे. म्हणूनच काही जुन्या आठवणींवर उजाळा टाकण्यासाठी त्याचबरोबर आजच्या पिढीला जरा पाठीमागचा आरसा दाखवण्यासाठी म्हणून मी ही नवीन लेख मालिका सुरू केली आहे. तसे फारसे अवघड शब्द न वापरता सोप्या शब्दात परंतु वाचकाला त्या काळात घेऊन जाणे हेच प्रथम उद्दिष्ट. मुळात वाचकाला त्या काळात नेण्या आधी लेखकाला त्या काळात जावे लागते. मागील लेखाला मिळालेला प्रतिसाद पाहता पुढील भाग आणखीन सुंदर बनतील असा आशावाद मला नक्की आहे. परंतु ज्यांनी मागील पहिला भाग वाचला नसेल त्यांनी लिंकवर क्लिक करून आधी तो वाचावा. लिंक https://mhmarathi.in/shilim-village-the-lost-of-rurality/

पूर्वी जी गावाकडची ओढ असायची ती आता कमी होऊ लागली आहे. त्याचे एकमेव कारण म्हणजे गावाचे हरवत चाललेलं गावपन. गाव आणि शहर यातील फरक हा तोच व्यक्ती सांगू शकतो ज्याने शहरी आणि ग्रामीण जीवनपद्धती लहान पणापासून जगलेली आहे. गावातील पिढीला आपला गाव बदलला आहे एवढेच फक्त जाणवू शकते. या कथा मालिकेतून आपला गाव आणि शहर या दोघांमध्ये काय फरक होता याचेही दर्शन घडणार आहे. तर आता मागील भागापासून पुढे जाऊयात.

शहरातून गावाला पोहोचल्यानंतर अंगणात पोहोचे पर्यंत जवळपास दुपारचे दोन वाजलेले असे. डोक्यावर रनरनत ऊन जरी असलं. तरी फारसे उकडत नसे. शिवाय कोणत्याही दिशेने येणारा सोसाट्याचा वारा हवा घालण्याचे काम करीत होता. वाऱ्यामुळे झाडांची पाने खळखळून आवाज करीत होते. जसे की स्वागताला टाळ्या. उंच उंच फांद्या वाऱ्यावर डोलत होत्या. आणि मध्येच काही चाफ्याची फुल पुष्पवृष्टी करीत होती.

अंगणाच्या पुढे एका बाजूला भला मोठा खड्डा. त्याला म्हणतात उकिरडा. उकिरड्यात काय ? तर घरातील केर कचरा, जेवणातील खरकटे आणि जनावरांचे शेण. सहज सांगायचं तर डंपिंग ग्राउंड. परंतु कसलाही दुर्गंध न सोडणारं.

आणि त्याच्याच जवळपास एका मांडवा खाली उभी असलेली पाखर्या पपट्याची बैल जोडी. दावणीला बांधून असलेली ही काळी कुट्ट बैल आलेल्या पाव्हण्यांकडे बघत राही. आकर्षण असे की त्यांच्या वेसणीला धरून मी त्यांना गोंजारत असे. तसा पाखऱ्या माझा लाडका बैल. कारण तो शांत आणि समजदार होता. आणि पपट्या जवळ गेला तरी फुसकरायचा. लहानपणी चुकून मी माझा हात दावणी समोरील आडव्या खांबावर ठेवला तर त्याने माझं बोटावर शिंग आदळलं होतं. म्हणून पपट्याचा राग यायचा. पण एक सांगू का तो जो गंध यायचा ना बैलांचा आणि शेणाचा त्याच्या पुढे आजचे रूम फ्रेशनरही फिक्केच. एक वेगळाच गंध होता तो. त्यात कुठेतरी आपलेपणा होता.

गावात तेव्हा सगळ्यात जास्त चिवचिवाट कोंबड्या आणि त्यांची पिल्ले करायची. ज्याच्या त्याच्या घरात १०-१५ कोंबड्या असायचा. दिवसा मोकळ्या सोडल्या जात असल्याने अंगणात किंवा उकिरड्यात पायाने माती हुसकून दाणे टिपायचा. कधी कधी बैलाच्या समोर टाकलेल्या पेंढ्यातही उस्तरायला जात होत्या. प्रत्येक कोंबडीच्या मागे तिची आठ नऊ पिल्ले. आणि त्या पिल्लां मागे धावणारा मी. कोंबड्या असो किंवा अजून कुठला प्राणी. मला लहानपणापासून त्यांच्या सोबत खेळायचा नाद बनला आहे.

बराच वेळ अंगणातच थांबल्याने घरातून आजी बाहेर यायची.
“बये आला बाई माझा बच्चा, ये बाळा उन्हात नको खेळू घरात ये. जेवून घे ये” अशी आजीची हाक.
शेणाने सारवलेले मातीचे अंगण आणि डोक्यावर गवताच्या झावळीचा मांडव खूप छान सावली देत होता. लाकडाच्या मेढ्या (खांब) जमिनीत रोवून त्यावर मेसकाट (बांबू) बांधून त्याच्यावर पत्र्यां ऐवजी गवताच्या झावळी पसरल्या जायचा. हे मांडव पावसाळा संपला की बनवले जायचे. आणि तीच खरी थंडगार सावली.

घरात जाण्यापूर्वी पहिली पायरी म्हणजे एक भला मोठा दगड. हीच घराची पहिली पायरी. त्या चौकोनी दगडावर पाय देऊन लाकडी दाराचा उंबरा ओलांडून घरात प्रवेश व्हायचा. शेणाच्या सारवलेल्या जमिनीवर ना गरमी जाणवत होती ना गारवा. कपडे घाण होतील असे कधी मनातही यायचे नाही. प्लॅस्टिक खुर्ची वगैरे असले काही नव्हते त्या काळी. लाकडी फळ्यांची बनवलेली एक खाट आमच्या घरात होती. गावातील सुताराकडून तासून तासून ती आजोबांनी बनवुन घेतली होती. आणि त्याच आजोबांचा फोटो एका खांडा खाली तिरका लटकत होता. आता खांड म्हणजे काय ? तर ज्याला आज आपण पिलर म्हणतो. दगड माती पासून उभ्या असलेल्या आमच्या घराला लाकडी फळ्यांचा माळा होता. आणि घराला संपूर्ण कौल. या काळात सिमेंटचे पत्रे वगैरे असे खेडोपाडी पोहोचलेच नव्हते.

एका उंचवट्यावर असलेलं आमचं उंच घर. आणि ते ही तितकेच प्रशस्त होते. घरात बैलांचा गोठा, त्यासमोर एक पडघी. पडघी म्हणजे अशी जागा जिथे काही पेंढा, लाकूड फाटा असे काही सामान ठेवतात. आणि त्यानंतर आमची ओटी. आजच्या भाषेत आपण हॉल म्हणतो. तसे पाहता ओट्या सारख्या वाटणाऱ्या भागाला ही ओटी म्हणतात. परंतु आमची ओटी अथवा हॉल हा प्रशस्त होता. आणि मधोमध एका रांगेत सर्व खांब. ज्यावर सुतारांनी त्यांच्या केलेचे उत्तम प्रदर्शन करून नक्षीकाम केलेले होते. या खांबांना ऑइल पेंट मारून अथवा इतर कोणते रंग मारून सजवले जात असे.

पुढे उजव्या हाताला एक खोली होती. ज्याला आम्ही आतलं घर म्हणायचो. आजच्या भाषेत त्याला म्हणतील बेड रूम. त्या आतल्या खोलीच्या भिंतींना लागून धान्याचे डबे रचून ठेवले जाई. तसेच एका कोपर्याला जमिनीवर देवघर असे. आणि ओटीच्या डाव्या बाजूला स्वयंपाक घर.

स्वयंपाक घराला लागूनच पुढे मोरी असे. आज सहजपणे बाथरूम बोलतो आपण. तेव्हा मोरीच म्हटले जाई. आताही म्हणतात म्हणा गावाला काही लोक. ती मोरी पण पूर्ण नाही. तर अर्धीच बांधलेली असे. एका कोपऱ्यात अर्धी भिंत बांधली आणि तिला हॉल काढून पाणी बाहेर जायला आउटलेट दिलं की झालं काम. घरातील महिला पुरुष उठण्या पूर्वी आंघोळी आटपत. आणि तिथेच पुढे स्वयंपाकाला बसत. मुळात बसून अंघोळ करीत असल्याने मोरीच्या भिंती अर्ध्या होत्या. आणि त्या अर्ध्या भिंतीवर हंडे कळशी एकावर एक रचून ठेवले जाई. म्हणजे मोरीच्या अर्ध्या भिंतीवर पाणीसाठा केला जायचा. आता असे चित्र दिसणे दुर्लभ.

मोरीच्या जवळ लागूनच दुहेरी चूल होती. तशा चुली आताही आहेतच. पण अजून किती काळ असतील सांगू शकत नाही. दुहेरी चूल म्हणजे सर्वसामान्य. एक तोंड आणि दोन बाजू. एका बाजूला कालवण कढत (शिजत) असेल तर एका बाजूला तव्यावर भाकरी भाजल्या जाई. ही भाकर थोडी कच्ची ठेवून तिला चुलीच्या तोंडावर शेकवले जाते. आणि याच चुलीच्या शेजारी कोवळाभर (हातात मावतील एवढी) फाटी (चुलीला जाळायची लाकडं) रचलेली असायची. एखादं फाट जळून संपलं की लगेच दुसरं लावायचं. ही फाटी क्रॉस जाळली जातात. जेणेकरून दोन्ही बाजूला आग पसरेल असं. याच चुलीच्या वरच्या बाजूला लागून असलेल्या भिंती धुराने काळ्या पडलेल्या असायचा.

स्वयंपाक घरातील भिंती शेणामातीने रंगवल्या जायचा. याच भिंतीवर बत्त्या लटकवलेल्या असायचा. आता बत्त्या म्हणजे काय ? तर औषधाच्या किंवा दारूच्या बारक्या बाटलीत रॉकेल ओतून त्याच्या झाकणाला हॉल पाडून त्यातून चिंधीची वात करून सोडली जाई. जसं की आपण देवाला दिवा लावतो तसे. पण त्या बत्त्या असायचा रॉकेलच्या. त्या काळात गावागावांत रात्रीच्या वेळी तासनतास लाईट जायची. त्यावेळी या बत्त्या घरोघरी पेटवून ओटीवर ठेवल्या जायचा.

स्वयंपाक घराला दार असायचे. ते म्हणजे घराचे मागचे दार. माझ्या आजोबांनी इथेही एक अंगण बनवले होते. आणि याच ठिकानी तुळस उभारली होती. तर उंच उंच डोलणारी निलगिरीची भलीमोठी झाडं काही अंतरांवर उभी होती.

घरातील एका कोपऱ्यात अण्णांनी म्हणजे माझ्या चूलत्यांनी एक लाकडी शोकेस टाइप कपाट बनवले होते. ज्यावर ब्लॅक एन्ड व्हाइट टीव्ही ठेवला होता. त्याकाळी गावात टीव्ही हा प्रकार कुणा कडेही नसे. रेडिओ जरी असला तरी खूप मोठे आपरुक मानले जाई. घराच्या प्रत्येक भिंतीला चौकोनी अथवा त्रिकोणी देवळ्या होत्या. देवळी म्हणजे काही वस्तू ठेवता येईल अशी जागा. एखाद्या देवळी मध्ये देव पुजलेले असायचे तर एखाद्या देवळीत काचेचा कंदील. तर कुणाचं पाटी पुस्तक.

एवढं मोठं घर आणि घरात एकही पंखा त्याकाळी नव्हता. उलट उन्हाळा असला तरी अंगावर घेऊन झोपायला लागते. जे आता कमी होऊ लागले आहे. आता काही लोक आम्हाला टेबल फेन शिवाय झोप येत नाही असे सांगतात. त्याकाळी शहरात असलेली पांढरी शुभ्र ट्युबलाईट अजूनही गावखेड्यात पोहोचली नव्हती. पिवळ्या रंगाचा ब्लब हाच सर्व काही होता. आणि त्याची बटनही एकदम निराळीच होती.

जेवताना सगळी मंडळी सगळं जेवण घेऊन एकत्र बसत. प्रत्येकाच्या ताटात पाहिजे तसं जेवण वाढलं जाई. आता जेवण काय ? तर आमचा गावात भाजीपाला नसायचा. रानात भाज्या असायचा त्या पण पावसाळ्यात. मग उन्हाळ्याच काय जेवण ? उन्हाळ्यात डाळ, मसूर, वाल, काळा घेवडा, काळा वाटाणा अशी वाळवलेली कडधान्याची आमटी असे. भाकरीला पण तीच आणि भाताला पण तीच. पण तोंडी लावायला प्रत्येकाच्या भाकरीच्या टोपलीत एक भला मोठा मिरचीचा गोळा असायचा. लाल मिरच्या पाट्यावर ठेचून, त्यात लसूण, मीठ असं काही टाकून तयार केलेली चटणी. घरात काही भाजी नसेल तर हीच चटणी भाकरीवर घ्यायची आणि लावून लावून खायची. किंवा आणखीन एक म्हणजे तीळकुटाची चटणी. जी आजही गावाला खायला मिळते त्याला आपण भुगी म्हणतो. तेव्हा आम्हाला भूक लागली तर आमची आजी त्या भुगीमध्ये तेल टाकून आम्हाला चपाती बरोबर खायला देई. तेलामुळे ओलावा मिळे आणि तिखटपणा कमी होई. तसं शहरात भूक लागली तर आम्ही जॅम चपाती खायचो. पण गावाला गेलो की मिळेल ते गोड लागायचं. जेवणात फारसे मसाले मिष्टान्न नव्हतं. पण प्रत्येक पदार्थाला आणि कालवणाला एक वेगळीच चव असायची. ती चव पिजा बर्गर समोर पण फेलच.

आता ही सर्व झाली घराची रचना आणि एकंदर राहणीमान. यातील किती गोष्टी तुम्हाला आठवल्या ? तुमचं घर तुम्हाला कस दिसलं ? वीस वर्षांपूर्वी मागचा प्रवास करून तुम्हाला कसं वाटलं ? आणि शहरी भागातील ज्यांनी हा अनुभव घेतला नाही. त्यांना हे चित्र कसं वाटलं ? हे सर्व मला पर्सनली सांगायला विसरू नका. तुम्हाला वाचताना काय अनुभव येतोय हे मला कळण जास्त गरजेचं आहे. भले तुम्ही माझ्यासाठी ओळखीचे असोत किंवा अनोळखी. पण तुमच्या शब्दात मला तुमचा अभिप्राय कळवा. काही लोकांना सांगायचं तर असतं पण लिहायचा कंटाळा करतात पण तुम्ही मला भावना कळल्या नाहीत तर तुम्ही लेख वाचत आहात हे मला अजिबात समजणार नाही. २००३ पासून सुरू झालेल्या या मागच्या प्रवासात कोण कोण सामील आहे हे मलाही बघायला आवडेल. पुढील भागात करूयात नवी सैर एका वेगळ्या प्रसंगासह. तूर्तास धन्यवाद !!!

-संतोष दिवाडकर ( 8767948054 )
या माझ्या व्हॉट्सऍप वर आपल्या कमेंट पोहोचवा.

या लेखाबद्दल वाचकांनी व्यक्त केलेल्या निवडक भावना

“लहान होता तेव्हा गावाकडं खुप मजा मस्ती केली. आणि मोबाईल नव्हता त्यामुळे पूर्ण वेळ खेळण्यात जायचा. आता सगळे एकत्र बसले तरी प्रत्येकाच्या हातात फोन असतो.”

– दिपाली शिंदे

“वा खुपच छान लिहिलं आहेस तू लहानपणी चा संपूर्ण प्रवास डोळ्यासमोर उभा राहिला आम्ही पण शिळिंम ला मामाच्या गावाला जाण्यासाठी खुप आतुर असायचो खूपच छान होते ते लहानपणी चे दिवस आणि गाव आणि गावाकडची प्रेमळ स्वभावाची माणसं गावाला जाऊन आल्या सारखं च वाटलं मला”

– कादंबरी गोसावी

“ज्यांनी हे जगले त्यांच्या चेहऱ्यावर शेवट पर्यंत एक छान स्मितहास्य नक्किच राहत असनार. शिळीम गावच्या आठवनीत. व्यावं पुन्हा लहान आणि जगावं ते बालपण परत. काळाची पावलं मागं नेता आली असती तर किती बरं झालं असतं ना.”

– उज्वला पवार

“खरंच मला त्या काळात गेल्यासारखं वाटलं. क्षणभर सगळं काही ठळकपणे आठवलं. लग्ना नंतरचे आठवत नाही. पण बालपण आठवलं. मस्त लेख आहे.”

– भावना दिवाडकर

“२ रुपयांना जाळीत झाकून ठेवलेला वडा पाव. खरंच बालपण किती छान होत. त्या काळी खिशात २ रुपये जरी असले तरी खूप वाटायचे आणि आता. काय सुख होत त्या बालपणात. आता गूगल पे ने पूर्ण अकाउंट कितीही पैश्यानी भरुदे पण त्या बालपणासारखे सुख नाही कुठेच.

– ओमकार चासकर

“छान वाटलं. जुन्या आठवणी खरच ताज्या झाल्या. क्षणभर अस वाटलं अजून मी तिथेच आहे का. वाचता वाजता रुळून गेली.

– पुजा कदम

“खूप छान लिहलय. आता मोबाईल मुळे गावाचे गावपण हरवल आहे. गावा सारखी मज्जा शहरात नाही घेता येत.”

– अश्विनी इंगळे

“मस्तच! मस्त रमलो जुन्या आठवणीत. पण आज गावाचं गावपण हरवत चाललं आहे. गावांचाही विद्रुप शहरीकरण होत चाललंय. आणि खेदाची बाब म्हणजे आपण यालाच विकास समजतोय. गावाशी जुळलेली नाळ आणि भावना नष्ट होत चालल्या आहेत. आठ वाजताच निद्रिस्त होणारे गाव मध्यरात्री पर्यंत पण मोबाइलच्या स्क्रीनमुळे काजव्याप्रमाणे चमकत आहे. सगळं काही आपल्या हातातून सुटत चाललंय, हि खूप मोठी धोक्याची घंटा आहे.”

– गोपाळ दंडगवळे

“दादा तुमचा लेख वाचला. सत्य परिस्थितीचें वर्णन केले आहे. तुम्ही खरच मावळच काय अशी अनेक पुण्या नजिक गाव आहेत जी आता गाव म्हणून ओळखणे कठीण होत आहे .सतत चालणारे काँक्रिटीकरण, झाडं मुळासकट उखडून टाकली जात आहे खेडी लोप पावत आहेत. मी मूळची कोकणातली पण महाड पोलादपूर जिथे माझ गाव होत तिथे फक्त आता शहरी सांगाडा दिसत आहे. गाव कुठे तरी हरवला आहे. खूपच वाईट वाटत आहे. येणाऱ्या पिढीला गाव काय असतं कधी कळेल का??? हे विचार करूनच खंत वाटत आहे.”

– रोहिणी जाधव

Shilim Village : गावखेड्यांचा कायापालट; अर्थात हरवलेलं गावपन

Shilim Village भारत देश प्रगतीच्या दिशेने वाटचाल करू लागला आणि देशातील गावखेडी वेगानं विकसित होऊ लागली. शहर आडवी उभी पसरली तर गावांनी हळूहळू शहरात रूपांतर व्हायला सुरुवात केली. पण यात एक गोष्ट मात्र हरवत चालली आहे. ते म्हणजे गावाचं गावपन. भविष्यात येणाऱ्या पिढ्यांना गाव म्हणजे काय असतं ? हे देखील कळणे कठीणच. जसं पूर्वी शहरात असे म्हटले जाई की ज्याला गाव आहे तो खरंच भाग्यवान. पण भविष्यात गाव उरतील का ? असा संभ्रम तयार झाला आहे.

गावाचे आधुनिकीकरण होत गेले की त्या गावाला शहर म्हटले जाते. याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे एखाद्या शहराच्या अथवा परिसराच्या नावात गाव शब्द असणे. उदा. तळेगाव, गोरेगाव, तिसगाव. आता यांच्या नावातच गाव आहे. याचे मूळ कारण म्हणजे कधी एके काळी हे खरोखरच एक गाव होते. मात्र बदलत्या काळानुसार आज यांना शहर म्हणून बघितले जाते. जसे की तळेगाव शहर, गोरेगाव शहर. बदलाचे हे एक उत्तम उदाहरण आहे पण हा बदल पाहणारी पिढी म्हणजे आपल्या आजी आजोबांची. आता जो बदल मी पाहतोय त्या बद्दल मला सांगावेसे वाटेल. इथून पुढे मी बालपणापासूनच्या काही आठवणी आणि बदलांना उजाळा देणार आहे.

जन्मा पासून कल्याण मध्ये राहत असलो तरी माझे मूळ गाव म्हणजे पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील शिळीम हे गाव. लहानपणा पासून गावा बद्दल एक वेगळंच आकर्षण असे. शहरी गजबजलेल्या भागातून शांत निसर्गाच्या सानिध्यात जाणे हे म्हणजे स्वर्ग सुखापेक्षा मोठे नाही. त्यामुळे गणपती आणि उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांची आतुरतेने वाट आम्ही पाहत असे.

उन्हाळ्याचा दाह आणि शाळेची वार्षिक परीक्षा संपायची वेळ आली की चाहूल लागायची गावाची. शेवटचा पेपर लिहता लिहता गावाला जाण्याबाबत अगोदरच आतुरता लागलेली असायची. कारण बऱ्याच महिन्यानंतर आता गावाची मजा येणार होती. हा काळ असेल साधारणपणे २००३ चा.

ज्या दिवशी गावाला जायचे असते त्याच्या काही दिवसांपूर्वी मी तर नुसते दिवसच मोजत असे. मग गावाला काय काय न्यायचे ? काय काय करायचे ? कुणाला काय काय सांगायचे ? हे सर्व आगोदर ठरलेले असे. मुळात मोबाईल नावाचा प्रकार नसल्याने तिकडे काय काय चालू आहे ? याची कल्पना नसल्याने बरेच काही नवीन ऐकावयास मिळणार हेही माहीत असायचे. त्यामुळे गप्पा मारण्यासाठी पुरेसे विषय जवळ असायचे.

गावाला जाण्याच्या दिवशी सकाळी भल्या पहाटे आपोआपच जाग येई. अंघोळ आवरून तयारी करून घराला कुलूप लावून आम्ही निघे. पप्पा जवळ भल्या मोठ्या बेगी असत. आईकडे एखादी कमी वजनाची बेग आणि आम्ही दोघे बहीण भाऊ मोकळे. रिक्षातून एसटी स्टॅन्ड आणि त्यानंतर एसटी मध्ये चढून आरक्षण केलेल्या सीटवर जाऊन खिडकीत बसणे. एसटी मधली विंडो सीट आम्ही बहीण भाऊ एक एक स्थानकानंतर बदलत असे. आमचा हा क्रम कामशेत येई पर्यंत चालत असे.

कामशेतला आल्या नंतर जुन्या एसटी स्टॅंडवर बराच वेळ बसावे लागे. खूप सारे गावकरी तिथे एसटीची वाट बघत असे. “१२ ची एसटी कव्हा यायची ?” अशा चर्चा तिथे सुरू असत. धोतर, कोपरी अथवा पांढरा शर्ट किंवा सदरा आणि डोक्यावर टोपी घातलेली मंडळी तिथे जास्त असत. आणि मग एसटी आली की चढायची घाई. मग पुन्हा विंडो सीट. आणि मग काही वेळाने सुरू होई माझ्या गावाला पोहोचवणार्या एसटी मधील प्रवास.

कामशेत च्या मुख्य चौकातून एसटी रस्ता पार करून शिळीमच्या मार्गावर लागे. आता या चौकात काही वर्षांपूर्वी फ्लाय ओव्हर बनला आहे. जो त्या काळी नव्हता. त्याकाळी वाहतूक फारशी नसल्याने एसटी आरामशीर रस्ता पार करीत होती. आता इथून पुढे जो रस्ता असे तो एकदम लहान एकेरी आणि पूर्णपणे मोकळा. एसटी व्यतिरिक्त या मार्गावर दुसरे कोणतेही खाजगी वाहन नजरेस पडत नव्हते. क्वचित एखादी जीप गाडी, टेम्पो असे खाजगी वाहन नजरेस पडत असे. आणि राहिला विषय दुचाकीचा तर या काळात बोटावर मोजण्या इतक्याच दुचाक्या या भागात होत्या. त्यामुळे रस्त्यावर लालपरी सोडली तरी सगळा रस्ता सामसूम. आजूबाजूला दिसणारे डोंगर, पिवळी सुकलेली गवत, गावची मोकळी हवा, पवना धरणाचं विहंगम दृश्य हे सर्व नजरेस पडे.

कामशेत नंतर आमची एसटी पवनानगरला येऊन थांबायची. त्या काळी पवनानगर वगैरे असे काही नाव कोणी उच्चारत नसे. ‘कॉलनी आली’ बस एवढंच. आताही कॉलनीच म्हणतात पण तेव्हा फक्त तेवढंच होत. कॉलनीला आल्यानंतर काहीशी दुकान नजरेला पडत. एखाद दोन हॉटेल, काही भाज्यांची दुकानं, आणि काही लोकांची गर्दी इथे नजरेस पडे. यानंतर मात्र पुढील कोणत्याही गावात गजबजाट दिसणार नाही. पुढे जवण गावात फक्त एकच दुकान. एसटी येताच झाडाच्या सावलीत पारावर बसलेली माणसं एसटीत चढून बसत. आणि मग हळूहळू गाव जवळ येई. गावाजवळ एसटी आली की मग रस्त्यावर देवळा शेजारी एसटी उभी राही. एसटीतुन उतरलो की घरातील कोणी तरी घ्यायला येई.

एसटी मधून उतरल्यावर सर्व शुकशुकाट असे. जेमतेम एखाद दोन माणस नजरेस पडत. रस्त्याच्या कडेला लागूनच भैरवनाथाचे मंदिर. एका कडेला मारुती रायाचे मंदिर आणि रस्त्याला फक्त फणसाच्या झाडाची सावली. गावात एक मारवाडीचे दुकान, एक बबन बुवाची टपरी आणि दुसरी भाऊची टपरी. आणि टपरी समोर एक छोटंसं दुकान. बस एवढंच काय ते होत.

आम्ही मंदिरात जाऊन नारळ फोडून हार वगैरे घालून दर्शन घेत. आणि मग जे कोणी घ्यायला येईल त्यांना पप्पा भाऊच्या टपरीतून काहीतरी गोळ्या घेऊन देत. तसं भाऊ आणि पप्पा चांगले गप्पा करायचे. पण ते भाऊ आता कोण होते ? मला काय आठवत नाही. त्यांच्या दुकानात पार्लेच बिस्कीट, पेपरमिंट, हत्ती चिमण्यांच्या गोळ्या, भिंगरीच्या गोळ्या, पिठासारख्या दिसणाऱ्या रंगबेरंगी गोळ्या, ऑरेंज लेमनगोळ्या, सुपारी, बडीशोप असं काही काही मिळत होत. आणि २ रुपयांना जाळीत झाकून ठेवलेला वडापाव. जो त्या काळी महाग वाटत होता. आठण्याच्या आठ गोळ्यांनी खिसा भरून गेला की आम्ही घराकडे निघायचो.

आता त्या काळात शॉर्ट कट म्हणजे भैरीच्या देवळा कडून चिंचेच्या झाडा पासून दोन चार शेत ओलांडून ओसाड पडलेला ओढा ओलांडून एका पांधीतुन वाट काढत आमच्या वाडीत जावे लागायचे. पायी खुपाटा उडवत, एखाद्या करवंदाच्या जाळीच करवंद तोडून हा पायी प्रवास सुखावणारा होता. इथून पुढे आलो की आता सध्या पोल्ट्री लागते. मात्र त्या काळात तिथे असं काही नव्हतं. गावात शिरताना पहिले घर लागायचे ते म्हणजे राऊत यांचं आणि पुढे मारणे. या व्यतिरिक्त तिथे घरं नव्हती. आणि मग पुढे डावीकडे खंडू तात्या शिंदेंच. संपूर्ण गाव शांत वाटत होता. शेमडी बोळातून दोन्ही बाजूला झाडी होती. आणि त्या कमानीतून कृष्णाच्या देवळा पर्यंत चालण्यास वेगळाच फील मिळत होता. मग घरी जाण्या अगोदर कृष्णाच्या देवळात हार घालून पाया पडायचो. त्यावेळी मंदिर आणि पुढील परिसर एकदम रिकामा होता. ना कुठला शेड ना कुठले गेट. मंदिरा समोर फक्त झाडी आणि एका कडेला भेंडीचे झाड बसायला सावली देत होते.

देवाच्या पाया पडून झालं की घराकडे जायला निघत. तेव्हा तिथे कोपरी घालून खंडू शिंदे म्हणजेच गुरुजी सपत्नीक दिसे. मग विचारपूस होत असे. आणखी पुढे आलो की खडकाळ भाग लागत असे. जिथे खडक आणि त्याला गोल गोल असे चार पाच खड्डे. तिथे इंदू आजी असायचा. “आलं दात पडक कोल्ह” असे म्हणत ते मला चिडवायचा. आणि मग त्यांचा नातू विक्रम जो सतत त्यांच्या सोबत असायचा तो ही हसायचा.
“मला आता दात आलेत” असे म्हणून मी उत्तर पण द्यायचो. पण दरवेळी हा ठरलेला प्रश्न आणि उत्तर.

यानंतर मग एका छोट्याशा उंचवट्यावर आमचे मोठे घर वसलेले होते. आता पुढे काय होत असे ? नक्की वाचा पुढच्या भागात.

टीप :- जर संपूर्ण लेख तुम्ही वाचला असेल तर तुम्हालाही तुमच्या भावना आणि आठवणी सांगायची इच्छा नक्की झाली असेल. तुम्हाला वाचून काय वाटलं ? हे मला नक्की सांगा. तुम्ही मला ओळखत असू अथवा नसू. पण मला तुमचे म्हणणे ऐकायला नक्की आवडेल आणि मलाही कळेल की कोणी कोणी वाचले आहे. व्हॉट्सऍप मसेज किंवा कॉल जमेल त्यावर आपले म्हणणे मांडा.

• संतोष दिवाडकर
  (युवा पत्रकार 8767948054 )

Shilim Village the lost of rurality

आर्यग्लोबल शाळांमध्ये भव्य स्वरूपात प्रजासत्ताक दिन सोहळा संपन्न

कल्याण : एक भारत ,श्रेष्ठ भारत!! अभियानांतर्गत
आर्यग्लोबल ग्रुप ऑफ स्कूलने त्यांच्या CBSE बोर्ड, नांदिवली आणि अंबरनाथ येथील आर्य गुरुकुल शाळा आणि कल्याणमधील सेंट मेरी हायस्कूल, त्यांच्या एसएससी बोर्ड स्कूलमध्ये प्रजासत्ताक दिन 2023 मोठ्या उत्साहात साजरा केला.

विद्यार्थ्यांनी एकतेच्या भावनेचा गौरव आणि उत्सव साजरा करण्यात मोठा अभिमान बाळगला. तीनही शाळांमधील सुमारे १५०० विद्यार्थी आणि सुमारे ३०० शिक्षक, पालक शाळेच्या मैदानावर जमून आनंदोत्सवात सहभागी झाले होते.

संपूर्ण देशभक्तीने भारतीय राष्ट्रध्वज फडकवून कार्यक्रमाची सुरुवात झाली. नेव्हल एनसीसी, एअर एनसीसी, स्काऊट आणि गाईड आणि मल्हार ग्रुप, हिंडोल ग्रुप, भैरव ग्रुप आणि मलकौंस ग्रुप या चार हाऊसने एकत्रित मार्च पास्टद्वारे उत्कृष्ट टीम वर्क सादर केले.

राष्ट्रा प्रती तीव्र अभिमान व्यक्त करण्यात आला. प्रेरक भाषणे आणि आपल्या देशाच्या समृद्धीचे विस्मयकारक नृत्य आणि गाण्यांद्वारे दर्शन घडवणाऱ्या शानदार सांस्कृतिक कार्यक्रमांनी महोत्सव पूर्णत्वास नेला.

आणखी एका चित्तथरारक कामगिरीमध्ये, विद्यार्थ्यांनी फॉर्मेशन्सच्या अप्रतिम प्रदर्शनाद्वारे भारताचा नकाशा पुन्हा तयार केला. यामुळे शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठी अविस्मरणीय उत्सव बनवण्याबद्दल विद्यार्थी आणि शिक्षकांचा उत्साह आणि समर्पण दिसून आले. शाळांमधील प्रमुख पाहुण्यांनी आपल्या देशातील लोक आपल्या देशाला एक चांगले स्थान बनवण्यासाठी कसे पुढाकार घेऊ शकतात यावर झलक दिली.

आर्य गुरुकुल अंबरनाथ येथे आलेले विंग कमांडर घनश्याम गुप्ता यांनी सांगितले की, आपल्या देशातील तरुण हेच आपल्या देशाला अभिमानाने पुढे नेतील.

आर्य गुरुकुल, नांदिवली या कार्यक्रमासाठी प्रमुख पाहुणे डॉ. देवयानी आवाडे या भौतिकशास्त्र विभागातील प्राध्यापक सहयोगी आहेत आणि डॉ. प्रकाश आवाडे हे व्यवसाय व्यवस्थापनात पीएच.डी./मेकॅनिकलमधील अभियांत्रिकी पदवी आणि एम.बी.ए. विपणन ज्याने विद्यार्थ्यांना त्यांच्या प्रोत्साहित भाषणाने प्रेरित केले.

कृती शब्दांपेक्षा मोठ्याने बोलतात आणि सेंट मेरी हायस्कूलच्या प्रमुख पाहुण्या डॉ रुपिंदर कौर हे याचे आदर्श उदाहरण आहे. डॉ. कौर यांनी सोलेस इंडिया ऑनलाइनच्या राष्ट्रीय संयोजक म्हणून सामाजिक कार्यकर्त्या आणि कार्यकर्त्याच्या अनेक हॅट्स घातल्या आहेत. ती बेटी बचाओ बेटी पढाओ आणि स्वच्छ भारत अभियानाचा एक भाग आहे ज्यासाठी ती KDMC ची ब्रँड अॅम्बेसेडर देखील आहे.

आदिवासी भागात त्यांनी केलेले काम आवर्जून नमूद करण्यासारखे आहे. त्यांनी त्यांचे शिक्षण, आरोग्य आणि स्वच्छता, स्त्री भ्रूणहत्या, कुपोषण, लैंगिक असमानता इत्यादी टाळण्यासाठी जनजागृती करण्यासाठी योगदान दिले आहे.
आर्यग्लोबल ग्रुप ऑफ स्कूल ही एक चिन्मय व्हिजन स्कूल आहे जी भारतीय संस्कृती आणि परंपरांना महत्त्व देते आणि विद्यार्थ्यांना जागतिक दृष्टीकोन मिळवून देते. हे सुनिश्चित करते की मुले त्यांच्या देशात रुजलेली आहेत तरीही प्रगतीच्या मार्गावर चालतात.

–संतोष दिवाडकर

Republic Day celebrations were held in a grand manner in AryaGlobal Schools

अनावश्यक हॉर्न वाजवू नका; अंबरनाथ आर्य गुरुकुल विद्यार्थ्यांचा वाहनचालकांना रस्त्यावर उतरून संदेश

अंबरनाथ : महाराष्ट्र पोलिसांच्या 33 व्या रस्ता सुरक्षा महाराष्ट्र अभियान त्याच सोबत पोलीस रेसिंग दिवसानिमित्त आर्य गुरुकुल अंबरनाथच्या विद्यार्थ्यांनी उल्हासनगर आणि अंबरनाथ ट्रॅफिक पोलिसांच्या मदतीने हिराली फाऊंडेशनच्या समर्थ मार्गदर्शनाने ‘नो हॉन्किंग’ उपक्रमाची सुरुवात केली.

21 जानेवारी 2023 रोजी आर्या गुरुकुल अंबरनाथ व मटका चौक अंबरनाथ येथे कार्यक्रम करण्यात आला. शहरातील वाढते ध्वनी प्रदूषण लक्षात घेऊन हा उपक्रम हाती घेण्यात आला. या मोहिमेसाठी आर्य ग्लोबल स्कूलचे अध्यक्ष भरत मलिक, प्रिन्सिपल नीलेश राठोड आणि डॉ विन्दा भुसकुटे, हिराली फॉउंडेशन चे संस्थापक पुरुषोत्तम खानचंदाणी व वाहतूक वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक सुखदेव पाटील , सरिता खानचंदाणी यांच्यासह आर्या गुरुकुल अंबरनाथच्या हजारो विद्यार्थ्यांनी हातमिळवणी केली.

आर्य गुरुकुल शाळा अंबरनाथ येथे सकाळी ‘नो होँकिंग कार्यक्रमाला सुरुवात झाली. या कार्यक्रमात विविध शाळांचे मुख्याध्यापक उपस्थित होते. आर्य ग्लोबल स्कूल्सचे अध्यक्ष भरत मलिक, डॉ विंदा भुसकुटे तसेच मुख्याध्यापक आर्य गुरुकुल नीलेश राठोड, हिराली फाऊंडेशनचे संस्थापक सरिता खानचंदानी यांनी विद्यार्थ्यांना वाहनांच्या हॉर्निंगचे तोटे आणि त्यावर नियंत्रण कसे हवे याविषयी प्रबोधन केले.

यानंतर आर्य गुरुकुल अंबरनाथ येथील विविध शाळांच्या माननीय मुख्याध्यापकांना मान्यवरांच्या हस्ते पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले.

पुढे हुतात्मा चौक येथून आर्य गुरुकुल शाळा अंबरनाथच्या विद्यार्थ्यांनी वाहतूक पोलीस, एनसीसी आणि आर्य गुरुकुल स्वयंसेवक यांच्या सहकार्याने मिरवणूक काढली. मिरवणुकीत सहभागी होऊन विद्यार्थ्यांनी वाहनधारकांना तर्कशुद्ध हॉर्न वाजवणे किती घातक आहे याची जाणीव करून दिली. तसेच मटका चौकात वाहन चालकांना ध्वनी प्रदूषण न करण्याचा शांति पूर्वक संदेश दिला. यावेळेस वाहतूक वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक सुखदेव पाटील यांनी वाहन चालकांना वाहतूक नियम नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन केलं.

विनाकारण हॉर्न वाजवणे टाळावे! अशाप्रकारे हा कार्यक्रम यशस्वी झाला. आर्य गुरुकुल अंबरनाथ ने घेतलेला एक अप्रतिम सराव. असेच कार्यक्रम आर्य गुरुकुल शाळा नेहमी विद्यार्थ्यांना सोबत घेऊन त्यांना प्रात्यक्षिक स्वरूपात ज्ञान आणि समाजहितकारक उपक्रमात उस्फुर्तरित्या सहभाग घेत असते.

–संतोष दिवाडकर

Don’t honk unnecessarily; Message of Ambernath Arya Gurukul students to the drivers on the road

Arya Gurukul अंबरनाथने ठाणे जिल्हा जंप रोप स्पर्धेत पटकावला प्रथम क्रमांक

Arya Gurukul : जंपिंग रोप ही एक क्रिया आहे जी संपूर्ण शरीराला मजबूत करते. हे डोक्यापासून पायापर्यंत स्ट्रेंथ देते ,संपूर्ण वेळ जंपिंग रोप समन्वयापासून स्फोटक शक्ती ते चपळते पर्यंत अनेक सकारात्मक ऍथलेटिक फायदे प्रदान करू शकते.

14 जानेवारी 2023 रोजी जंप रोप स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. ही स्पर्धा आर्य गुरुकुल अंबरनाथ येथे झाली. या स्पर्धेत विविध शाळांतील सुमारे 100 विद्यार्थ्यांनी सहभाग घेतला.

स्कूलचे भाग्य हे की अतिथी रुपात डॉ. रुपिंदर कौर, एक बहुकार्य व्‍यक्‍तीमत्‍व, एक वैद्यकिय डॉक्‍टर, सामाजिक कार्यकर्ती, उद्योजिका, काळजी घेणारी आई आणि आगामी लेखिका, त्‍याने आपल्या परोपकारी स्वभावाने अतुलनीय समाधान व अर्थ दिला आहे, आणि अनेक जीवनांना स्पर्श केला आहे. सामाजिक कार्यात त्यांचे मोठे योगदान आहे. खेळाडूंना संबोधित करताना त्यांनी असे नमूद केले की “मला वाटते ज्यांना ऐकू येत नाही त्यांना आवाजाची गरज आहे. सामाजिक कार्यातील माझ्या सहभागाचा प्रत्येक क्षण मला प्रचंड समाधानाने भरतो की मी वेगवेगळ्या लोकांच्या आयुष्यात हसू आणत आहे.” या सकारात्मक दृष्टीकोनाने आणि मानवतावादाच्या दिशेने काम करण्याची तीव्र इच्छा, डॉ. रुपिंदर कौर यांनी अतुलनीय समाधान आणि अर्थ दिला आणि अनेकांची मने जिंकली.

आमचे व्यवस्थापन डॉ. नीलम मलिक (शैक्षणिक संचालक, आर्य ग्लोबल) आणि भरत मलिक (चेअरमन आर्य ग्लोबल) यांसारख्या महान व्यक्तींनी दाखवलेल्या मार्गावर चालण्यानेच ही कामगिरी शक्य आहे. आमचे क्रीडा संचालक दीपक वर्मा हे दुसरे स्थान आहे जे प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या जीवनाला एका मोठ्या स्तरावर नेण्यासाठी कठोर परिश्रम घेत आहेत. तसेच, प्राचार्य नीलेश राठोर यांनी दिलेल्या भक्कम पाठिंब्याचा हा परिणाम आहे, ज्यांनी 2023 पर्यंत विविध खेळांमध्ये यशस्वी क्रीडा कारकीर्द घडवणाऱ्या त्यांच्या विचारांना पोषक आहार देऊन विद्यार्थ्यांच्या कल्पनाशक्तीला चालना दिली.

एकमेकांशी स्पर्धा करणाऱ्या विविध शाळांच्या विद्यार्थ्यांचे कठोर प्रशिक्षण आणि सराव त्यांनी सर्वोत्तम कामगिरी केल्याने दिसून आले.

आर्य गुरुकुल अंबरनाथच्या खेळ मेळ्याच्या मेगा इव्हेंटनंतर हा कार्यक्रम घडल्याने, या स्पर्धेने शाळेची जिद्द दाखवली आणि विकासासाठी खेळ हा अविभाज्य भाग आहे हे लक्षात घेऊन विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी कार्य करत आहे. मुलांचे शाळा, ठाणे जंप रोप असोसिएशनच्या सहकार्याने, जंप रोप फेडरेशन ऑफ इंडियाच्या मार्गदर्शनाखाली 19 वी ज्युनियर जंप रोप राष्ट्रीय स्पर्धा 2022 आणि 18 वी सब ज्युनियर फेडरेशन चषक 2022 चे आणखी आयोजन करण्यासाठी सज्ज आहे.

“प्रवासावर लक्ष केंद्रित करा, गंतव्यस्थानावर नाही. आनंद एखादे काम पूर्ण करण्यात नाही तर ते करण्यात सापडतो.” या सुंदर संदेशाने तर कार्यक्रमाची सांगता राष्ट्रीय गीताने करण्यात आली.

–संतोष दिवाडकर

Arya Gurukul Ambernath won first place in Thane District Jump Rope Competition

सेंट मेरीज शाळेचा महाराष्ट्र पोलीस स्थापना दिवसा निमित्ताने शांती वार्ता उत्सव

कल्याण : कल्याण पूर्वेतील सेंट मेरीज हाईस्कूलने आयोजित केलेला शांती उत्सव या कार्यक्रमाकरिता उपस्थित मान्यवरांचे हिंदू संस्कृतीप्रमाणे कपाळी चंदन टिळा लावून स्वागत करण्यात आले.

कार्यक्रमाची सुरुवात दीप प्रज्वलनाने करण्यात आली. सेंट मेरीज शाळेच्या ऍडमिन सी. इ. ओ. श्रीमती डॉ. विंदा भुस्कुटे मॅडम यांनी व्यासपीठावर उपस्थित प्रमुख पाहुणे, यंगिस्तान फाउंडेशनचे अध्यक्ष वकील श्री. पुरुषोत्तम खानचंदानी, कोळशेवाडी वाहतूक विभागाचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक श्री. महेंद्र देशमुख , श्री. वाघ,हिराली संस्थेच्या अध्यक्षा श्रीमती सरिता खानचंदानी, यंगिस्तान संस्थेचे संस्थापक आणि संयोजक श्री. मिथीलेश झा, आर्य ग्लोबल संस्थेचे संस्थापक श्री भरत मलिक सर यांचे पुष्पगुच्छ देऊन स्वागत केले.

सेंट मेरीज हायस्कूलच्या मुख्याध्यापिका श्रीमती दिव्या बोरसे मॅडम यांनी व्यासपीठावर उपस्थित सर्व मान्यवरांची ओळख आणि त्यांच्या कार्याविषयी माहिती आपल्या स्वागतपर भाषणांमधून करून दिली.

शांतिवार्ता याविषयी आपले मनोगत व्यक्त करताना श्रीमती डॉ. विंदा भुस्कुटे यांनी ध्वनी प्रदूषणाविषयी माहिती आणि मोलाचे मार्गदर्शन केले त्यांनी आपल्या भाषणातून आवश्यक नसताना सुद्धा हॉर्न वाजवणाऱ्या चालकांना हॉर्न न वाजवता सुरक्षित गाडी चालवू शकतो याबाबत मार्गदर्शन दिले.

अपघातांचे मुख्य कारण ध्वनी प्रदूषण आहे . अपघाती मृत्यू हेडफोन्स घालून वाहन चालवणारे वाहन चालक व हेडफोन्स घालून रस्त्यावर चालणारे प्रवासी यांच्या निष्काळजीपणामुळे होतात.ज्या गोष्टी आपल्या हातात असतात त्या आपण सतर्कपणे आणि काळजीपूर्वक पाळल्या पाहिजेत असे त्यांनी सांगितले.

कोळशेवाडी वाहतूक विभागाचे वरिष्ठ पोलीस निरीक्षक श्री. महेंद्र देशमुख सर यांनी सांगितले की, जितक्या पटीने रेल्वे ट्रॅकवर आणि कॅन्सरने मृत्यू होतात तितक्याच पटीने अपघाती मृत्यू देखील होतात आणि याचे एकमेव कारण कानामध्ये हेडफोन घालून चालणे आणि दिलेल्या सूचनांचे पालन न करणे हे होय. तसेच वाहतुकीच्या नियमांची माहिती करून दिली.

हॉर्न न वाजवता इतर वाहतुकीच्या नियमांद्वारे रस्त्यावरील वाहनांची नागरिकांना लक्षवेधी सूचना देता येईल, तसेच सुरक्षित वाहन चालवता येईल याबाबत मार्गदर्शन केले. पोलीस उप निरीक्षक श्री. धनराज वाघ यांच्याबरोबर ध्वनी प्रदूषण करणार नाही अशी शपथ सर्वानी घेतली.

हिराली फाउंडेशनचे संस्थापक आणि संयोजक वकील श्री. पुरुषोत्तम खानचंदानी यांनी आपल्या भाषणातून सेंट मेरीज शाळेच्या शांती वार्ता कार्यक्रमाचे कौतुक व प्रशंसा केली तसेच विभागातील नागरिकांकरिता शाळा वाहन कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याबद्दल धन्यवाद व्यक्त केले.

हिराली फाउंडेशनचा अध्यक्षा श्रीमती सरिता खानचंदानी यांनी शाळेच्या विविध कार्यक्रमाद्वारे हिराली फाउंडेशन आणि सेंट मेरीज शाळा यांच्यामध्ये समन्वय साधला.आर्य ग्लोबल संस्थेचे संस्थापक श्री भरत मलिक सर यांनी मार्गदर्शनपर भाषणात फोन मुळे डोळ्यांचे व कानांचे किती मोठे नुकसान होते हे मुलांना पटवून दिले. येणाऱ्या पुढील समस्यांमध्ये सर्वात मोठी समस्या ही मोबाईलची असेल असे देखील त्यांनी वक्तव्य केले. 

त्यानंतर सेंट मेरीज हायस्कूल ते चक्की नाका ८०० विद्यार्थी आणि ३० हून अधिक शिक्षक घेऊन तसेच शाळेतील मावशी व दादा यांना सोबत घेऊन जनजागृतीसाठी प्रभात फेरी काढण्यात आली

या फेरीतून नको तेथे नको तेव्हा हॉर्न वाजूवून डोके भंडावून सोडणाऱ्या वाहन चालकांना पोलिसांसह सामाजिक कार्यकर्ते आणि सेंट मेरीज हायस्कूल कल्याण पूर्व च्या विद्यार्थ्यांनी वाहतूक नियमांचे धडे दिले.

कर्णकर्कश हॉर्न वाजवणे हे असभ्यवर्तन असून त्याद्वारे इतरांना त्रास देऊ नका असे आव्हान करण्यात आले म्हणून नो हॉर्न हा कार्यक्रम राबवण्यात आला.

हॉर्नचा कर्णकर्कश आवाजाचे दुष्परिणाम दर्शविणारे फलक मुलांनी हाती धरले होते. या कार्यक्रमाची सांगता राष्ट्रगीताने करण्यात आली.